Ana Sayfa
Kavram Arama : THS Google   |   Forum İçi Arama  

Üye İsmi
Şifre

193 S.lı Gelir Vergisi Kanunu Geçici Madde 58 Türkçeleştirme Önerisi

GelirVK. Geçici Madde 58 Mevcut Metin
(Ek madde: 23/11/2000 - 4605 S.K./5. md.)

       1) 01/01/2000 - 31/12/2001 tarihleri arasında, gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı, bu maddede belirtilen hayat standardı esasına tabidir.

       2 - a) Hayat standardı temel gösterge tutarı;

       - Birinci sınıf tacirler için 3,500,000,000,

       - İkinci sınıf tacirler için 2,000,000,000,

       - Ticari kazancı basit usulde tespit edilenlerden, geçici 44 üncü madde hükmü uyarınca beyan edilecek ticari kazancın azami tutarının belirlenmesinde esas alınacak derecelerden;

       1. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 1,000,000,000,

       2. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 650,000,000,

       3. dereceye intibak ettirilmiş olanlar için 300,000,000,

       - Serbest meslek erbabı için 3,200,000,000,

       Liradır.

       b) Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının zarar beyanı da dahil olmak üzere, bu faaliyetleri ile ilgili olarak beyan edecekleri kazançları, temel gösterge tutarlarına hayat standardı göstergelerine göre belirlenen ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak tutardan düşük olduğu takdirde, bu maddeye göre belirlenen tutar, vergi tarhına esas gelirin hesaplamasında ilgili kazanç tutarı olarak dikkate alınır. Ticari kazancı basit usulde tespit olunanlar için hayat standardı göstergelerine göre belirlenen ilave tutarlar dikkate alınmaz.

       c) Bir mükellefin aynı yılda ticari ve mesleki faaliyette bulunması halinde, temel gösterge tutarı her bir kazanç için ayrı ayrı uygulanır.

       Aynı veya ayrı neviden birden fazla işyerinde ticari faaliyette bulunan mükellefin temel gösterge tutarına, birden sonraki her bir işyeri için temel gösterge tutarının %50'si oranında ilave yapılır.

       Ticari faaliyette bulunan adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortakların, komandit şirketlerde komandite ortakların bu ortaklık veya şirkete ilişkin temel gösterge tutarı; ortakların birisi için temel gösterge tutarı, diğer ortakların her biri için temel gösterge tutarının %50'si dikkate alınmak suretiyle tespit edilen toplam tutarın, ortaklık ve şirket mukavelelerinde yazılı hisse oranlarında, hisse oranları belli edilmemiş ise her ortağa eşit olarak ortak sayısına bölünmek suretiyle uygulanır.

       Bu maddenin uygulanmasında, adi ortaklıklara, kollektif, adi ve eshamlı komandit şirketlere ait işyerlerinin her biri, ortaklar bakımından ayrı ayrı işyeri hükmündedir.

       Bu maddenin uygulanmasında, komanditer ortaklar dikkate alınmaz.

       d) Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için %25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, %50 oranında indirilerek dikkate alınır.

       e) Bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için %50 oranında artırılarak uygulanır.

       f) İlk defa işe başlayan mükellefler için işe başlanılan ve izleyen yılda hayat standardı esası uygulanmaz. Bu bent hükmünün uygulanmasında aynı işin mükellefin eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından yapılması hali ilk defa işe başlama sayılmaz.

       g) İşi bırakan mükellefler için faaliyette bulunulan süreler göz önünde tutulur.

       h) Hayat standardı gösterge tutarları aşağıdaki gibidir.

       Hayat Standardı Göstergeleri       İlave Edilecek Tutar (TL.)

       ---------------------------------       ---------------------------

       1. Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil);

       a) Silindir hacmi 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda 450,000,000

       b) Silindir hacmi 1601 (dahil) cc'den 2000 (dahil)

       cc'ye kadar olanlarda 700,000,000

       c) Silindir hacmi 2001 (dahil) cc'den fazla olanlarda 1,200,000,000

       2. Mülkiyeti mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait ve bunlar tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için; Yıllık emsal kira bedelinin %25'i

       3. Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye kayıtlı olanlar dahil) her bir;

       a) Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için 4,600,000,000

       b) On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için 900,000,000

       4. Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;

       a) şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için 900,000,000

       b) Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için 4,600,000,000

       5. Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait her bir yarış atı için (taylar dahil), 1,200,000,000

       6. Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için, 900,000,000

       Mükellefin eşinin veya çocuklarının hayat standardı esasına tabi faaliyetinin bulunması durumunda, hayat standardı göstergeleri sadece bunların kazançlarının tespitinde dikkate alınır.

       Hayat standardı gösterge tutarları, kalkınmada öncelikli yörelerde %50 oranında indirilerek dikkate alınır.

       i) Bu madde, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde işin devam ettiği yıllar ve bu yıllar için geçerli olan gösterge tutarları göz önüne alınarak topluca uygulanır.

       j) 11 ve daha yukarı yaşta olan bir taşıtla münhasıran nakliyecilik faaliyetinde bulunan mükellefler hakkında, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle hayat standardı temel gösterge tutarı, %50 oranın da indirilerek dikkate alınır. Bir araçla nakliyecilik yapan mükelleflerde aracın yaşına ve ortaklık olarak faaliyette bulunup bulunmadığına bakılmaksızın hayat standardı temel gösterge tutarı bir defa dikkate alınır.

       k) (İptal bend: Anayasa Mah. 16/01/2003 tarih ve 2001/36 E, 2003/3 K)

       3) Noter vekilleri, geçici yetkili noter yardımcıları, ruhsatlı dava vekilleri, ebeler, sünnetçiler, sağlık memurları, arzuhalciler ve mesleklerinin ifası yüksek tahsili icap ettirmeyen benzeri serbest meslek erbabından Maliye Bakanlığınca tayin edilecek olanlar ile belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alanları hariç) işyeri bulunan basit usule tabi mükellefler hakkında hayat standardı esası uygulanmaz.

       4) Hayat standardı temel ve ilave göstergeler tutarları, faaliyette bulunulan yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle tespit edilir. Buşekilde hesaplanan tutarların %5'ini aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen tutarları %50 fazlasına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.

       5) Mükellefler; kendilerine, eşlerine ve çocuklarına ait ve üzerinden vergisi ödenen gelirleri (hamiline yazılı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler hariç) ile kendilerine ve eşlerine ait emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı bulunduğunu belgelendirdikleri takdirde, bu gelirler, hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde izah nedeni gelir olarak kabul edilir. İzah nedeni gelirler öncelikle mükelleflerin kendilerine ait beyanları için esas alınır. Arta kalan bir tutarın olması halinde eşler ve çocuklar, sadece arta kalan tutarı kendi beyanlarında izah nedeni gelir olarak dikkate alırlar.

       6) 88 inci maddeye göre yapılacak zarar mahsubu, 89 uncu maddeye göre yapılacak indirimler ve yatırım indirimi istisnası dahil istisnaların uygulanması, yalnızca bu madde gereğince tespit edilecek geliri aşan gelir kısmı için mümkündür.

       7) Bu maddeye göre yapılacak tarhiyata itiraz, tahakkuk eden verginin tahsilini durdurmaz. Ancak, Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar öncelikle ele alınır ve dosyanın tekemmül ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır.

       8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.
GelirVK. Geçici Madde 58 Türkçeleştirme Önerisi
(Ek madde: 23.11.2000-4605 s.y./5.m.)
1) 01.01.2000 - 31.12.2001 günleri arasında gelir vergisine bağlı tecimsel kazanç iyeleri ile bağımsız meslek çalışanları, bu maddede belirtilen yaşam düzeyi temeline bağlıdır.

2)a) Yaşam düzeyi temel gösterge tutarı,

       - Birinci sınıf tecimenler için 3.500.000.000,

       - İkinci sınıf tecimenler için 2.000.000.000,

       - Tecimsel kazancı basit yöntemde belirlenenlerden geçici 44. madde uyarınca açıklanacak tecimsel kazancın en üst tutarının belirlenmesinde temel alınacak derecelerden;

       1. dereceye uydurulmuş olanlar için 1.000.000.000,

       2. dereceye uydurulmuş olanlar için 650.000.000,

       3. dereceye uydurulmuş olanlar için 300.000.000,

       - Bağımsız meslek çalışanları için 3.200.000.000 liradır.

b) Tecimsel kazanç iyeleri ile bağımsız meslek çalışanlarının zarar açıklaması da içinde olmak üzere bu etkinlikleri ile ilgili olarak açıklayacakları kazançları, temel gösterge tutarlarına yaşam düzeyi göstergelerine göre belirlenen eklemeler yapılarak bulunacak tutardan düşük olursa bu maddeye göre belirlenen tutar, vergi koymaya temel olan gelirin hesaplamasında ilgili kazanç tutarı olarak göz önüne alınır. Tecimsel kazancı basit yöntemde belirlenenler için yaşam düzeyi göstergelerine göre belirlenen ek tutarlar göz önüne alınmaz.

c) Bir yükümlünün aynı yılda tecim ve meslek etkinliğinde bulunması durumunda temel gösterge tutarı her bir kazanç için ayrı ayrı uygulanır.

Aynı ya da ayrı türden birden çok işyerinde tecimsel etkinlikte bulunan yükümlünün temel gösterge tutarına, birden sonraki her bir işyeri için temel gösterge tutarının % 50'si oranında ekleme yapılır.

Tecimsel etkinlikte bulunan yalın ortaklıklar ile kolektif ortaklıklarda ortakların, komandit ortaklıklarda sınırsız sorumlu ortakların bu ortaklık ya da ortaklığa ilişkin temel gösterge tutarı, ortakların birisi için temel gösterge tutarı, diğer ortakların her biri için temel gösterge tutarının % 50'si göz önüne alınarak belirlenen toplam tutar ortaklık ve ortaklık sözleşmelerinde yazılı pay oranlarında, pay oranları belli edilmemiş ise her ortağa eşit olarak ortak sayısına bölünerek uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasında yalın ortaklıkların, kolektif, yalın ve paylı komandit ortaklıkların işyerlerinin her biri, ortaklar bakımından ayrı ayrı işyeri sayılır.

Bu maddenin uygulanmasında sınırlı sorumlu ortaklar göz önüne alınmaz.

d) Bu fıkranın a ve c bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları, 3030 sayılı yasa uyarınca anakent belediyesi olan illerin anakent belediye sınırları içinde etkinlikte bulunan yükümlüler için % 25 oranında artırılarak kalkınmada öncelikli yörelerde etkinlikte bulunan yükümlülerde ise % 50 oranında indirilerek göz önüne alınır.

e) Bu fıkranın a, c ve d bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları, etkinliğin yürütüldüğü yöreler bakımından altın üretimi ya da altın tecimi ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanır.

f) İlk defa işe başlayan yükümlüler için işe başlanan ve izleyen yılda yaşam düzeyi temeli uygulanmaz. Bu bendin uygulanmasında aynı işin yükümlünün eşi ve çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerce yapılması durumu, ilk defa işe başlama sayılmaz.

g) İşi bırakan yükümlüler için etkinlikte bulunulan süreler göz önünde tutulur.

h) Yaşam düzeyi gösterge tutarları, aşağıdaki gibidir:

1. Yükümlünün kendisinin, eşinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin iyesi olduğu özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar içinde)

a) Silindir hacmi 1600 (içinde) cc'ye kadar olanlarda 450.000.000,

b) Silindir hacmi 1601 (içinde) cc'den 2000 (içinde) cc'ye kadar olanlarda 700.000.000,

c) Silindir hacmi 2001 (içinde) cc'den çok olanlarda 1.200.000.000,

2. İyeliği yükümlünün kendisinin, eşinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin olan ve bu kişilerin kendi kullandıkları birden çok yapılardan (Bağımsız bölümler, katlar, yazlık ve dinlenme evleri içinde) her biri için yıllık benzeri kira ederinin % 25'i,

3. Yükümlünün kendisinin, eşinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin iyeliğindeki (işletmeye kayıtlı olanlar içinde) her bir

a) Hava taşıtı, yat, kotra, hız teknesi için 4,600,000,000,

b) On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için 900.000.000,

4. Özel hizmetlerde sürekli ve ücret karşılığı çalıştırılan

a) Sürücü, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için 900.000.000,

b) Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için 4.600.000.000,

5. Yükümlünün kendisinin, eşinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin iyeliğindeki her bir yarış atı için (taylar içinde) 1.200.000.000,

6. Gezi amaçlı yurtdışı yolculuklarda yolculuğa katılan yükümlünün kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her yolculuğu için 900.000.000.

Yükümlünün eşinin ya da çocuklarının yaşam düzeyi temeline bağlı etkinliğinin bulunması durumunda yaşam düzeyi göstergeleri yalnızca bunların kazançlarının belirlenmesinde göz önüne alınır.

Yaşam düzeyi gösterge tutarları, kalkınmada öncelikli yörelerde % 50 oranında indirilerek göz önüne alınır.

i) Bu madde, birden fazla takvim yılını kapsayan yapı ve onarma işlerinde işin sürdüğü yıllar ve bu yıllar için geçerli olan gösterge tutarları göz önüne alınarak topluca uygulanır.

j) 11 ve daha yukarı yaşta olan bir taşıtla salt taşımacılık yapan yükümlüler ile ilgili olarak etkinliğin yürütüldüğü yöreler bakımından yaşam düzeyi temel gösterge tutarı, % 50 oranında indirilerek göz önüne alınır. Bir araçla taşımacılık yapan yükümlülerde aracın yaşına ve ortaklık olarak etkinlikte bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yaşam düzeyi temel gösterge tutarı bir defa göz önüne alınır.

k) (Anayasa Mahkemesi'nin 16.01.2003 gün ve 2001/36 Esas, 2003/3 Karar sayılı kararı ile iptal edildi.)

3) Noter bakmanları, geçici yetkili noter yardımcıları, izinli dava bakmanları, ebeler, sünnetçiler, sağlık görevlileri, dilekçeciler ve mesleklerinin yerine getirilmesi yüksek öğrenimi gerektirmeyen benzeri bağımsız meslek çalışanlarından Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek olanlar ile belediye örgütü bulunmayan köylerde (belediyelerin komşu alanları dışında) işyeri bulunan basit yönteme bağlı yükümlüler ile ilgili olarak yaşam düzeyi temeli uygulanmaz.

4) Yaşam düzeyi temel ve ek göstergeler tutarları, etkinlikte bulunulan yıla ilişkin olarak Vergi Yöntem Yasasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak belirlenir. Bu biçimde hesaplanan tutarların % 5'ini aşmayan kesirleri göz önüne alınmaz. Bakanlar Kurulu, böylece belirlenen tutarları %50 fazlasına kadar artırmaya ya da yarısına kadar indirmeye yetkilidir.

5) Yükümlüler, kendilerinin, eşlerinin ve çocuklarının üzerinden vergisi ödenen gelirlerini (bulundurana yazılı taşınır değerlerden elde edilen gelirler dışında) ve kendilerinin ve eşlerinin emeklilik, sakatlık, dul ve yetim aylığı bulunduğunu belgelendirirler ise bu gelirler, yaşam düzeyi temeline göre kazancın belirlenmesinde açıklama nedeni gelir olarak kabul edilir. Açıklama nedeni gelirler öncelikle yükümlülerin kendilerine ilişkin açıklamaları için temel alınır. Arta kalan bir tutarın olması durumunda eşler ve çocuklar, sadece arta kalan tutarı kendi açıklamalarında açıklama nedeni gelir olarak göz önüne alır.

6) 88. maddeye göre yapılacak zarar indirimi, 89. maddeye göre yapılacak indirimler ve yatırım indirimi ayrıklığı içinde ayrıklıkların uygulanması, yalnızca bu madde gereğince belirlenecek geliri aşan gelir bölümü için olanaklıdır.

7) Bu maddeye göre yapılacak vergi koymaya karşı çıkma, gerçekleşen verginin alımını durdurmaz. Ancak Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar öncelikle ele alınır ve dosyanın olgunlaştığı günden başlayarak en geç bir ay içinde karara bağlanır.

8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin yöntemler, Maliye Bakanlığınca belirlenir.
Ekleyen Üyemizin Notu :


 
Şerhi Ekleyen Üyemiz:
Özge YÜCEL
Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi
Şerh Son Güncelleme: 11-02-2010

THS Sunucusu bu sayfayı 0,02601600 saniyede 8 sorgu ile oluşturdu.

Türk Hukuk Sitesi (1997 - 2016) © Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. Kurallar, yararlanma şartları, site sözleşmesi ve çekinceler için buraya tıklayınız. Site içeriği izinsiz başka site ya da medyalarda yayınlanamaz. Türk Hukuk Sitesi, ağır çalışma şartları içinde büyük bir mesleki mücadele veren ve en zor koşullar altında dahi "Adalet" savaşından yılmayan Türk Hukukçuları ile Hukukun üstünlüğü ilkesine inanan tüm Hukukseverlere adanmıştır. Sitemiz ticari kaygılardan uzak, ücretsiz bir sitedir ve her meslekten hukukçular tarafından hazırlanmakta ve yönetilmektedir.