Ana Sayfa
Kavram Arama : THS Google   |   Forum İçi Arama  

Üye İsmi
Şifre

Çalışılmayan Hafta Tatili Günü İçin Yıpranma Primi Ödenebilir Mi?

Yanıt
Old 20-07-2016, 08:49   #1
Turgut Aşcı

 
Varsayılan Çalışılmayan Hafta Tatili Günü İçin Yıpranma Primi Ödenebilir Mi?

4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçilere, 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun uyarınca çalıştırılmadıkları hafta tatili (Pazar günü ) için işveren tarafından bugünün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam olarak ödenir ve çalıştırılmadan ücret ödenen bu süreler 4857 sayılı Kanunun 55’ inci maddesi uyarınca çalışılmış gibi işçinin hizmetinden sayılır.

4857 sayılı Kanunun 50’ inci maddesi uyarınca, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde, fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmaz. Dolayısıyla işçilerin tatil ücretleri baz (çıplak) gündelikleri esas alınarak ödenir. Ancak, anılan Yasanın 45’ inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, sözleşmelerine hüküm konulmak kaydıyla, işçilerin Yasa ile belirlenmiş tatil gündeliklerinin, yıpranma primi, ağır vasıta zammı, yemek yardımı gibi ek ödemeler ile genişletilerek ödenmesi mümkündür.

Yıpranma primi, sözleşmeden doğan bir işçilik hakkıdır. Böyle olduğu için de bu menfaatin (hakkın) ödenme usul ve esasları sözleşmelerde belirtilir. Sendikalara ve bunların faaliyet gösterdikleri iş kollarına göre sözleşmelerde bu hakkın farklı şekillerde düzenlendiği görülmektedir. Hak kazanma, kimi sözleşmelerde fiilen çalışmaya, kimi sözleşmelerde gündeliğe hak kazanmaya ve kimi sözleşmelerde de prim ödenmesi öngörülen pozisyonlarda çalışmış olmaya bağlanmaktadır. Fiilen çalışmış olmaya veya gündeliğe hak kazanmaya bağlı olarak yapılan ödenmelerde pek sorun yaşanmamaktadır. Ancak, ilgili pozisyonlarda çalışmış olmaya bağlı olarak yapılan ödemelerde zaman zaman farklı yaklaşımların olduğu görülmektedir. Bir görüşe göre, yıpranma primi ile ilgili olarak sözleşmelerin, (….. pozisyonlarında çalışan işçilere, ….. ödenir.) ifadesindeki çalışan sözcüğü ile sadece fiili çalışmaların kastedildiği, bir diğer görüşe göre ise, bu ifade ile hem fiili çalışmaların hem de çalışılmış sayılan sürelerin kastedildiği ileri sürülmektedir. Bize göre, fiilen sıfatı ile nitelendirilmediği sürece, çalışan sözcüğü ile sadece fiili çalışmalar değil, aynı zamanda çalışılmış sayılan süreler de kastedilmektedir. Yani söz konusu pozisyonların görevlerini yapmak üzere görevlendirilmiş olmak bu prime hak kazanmak için yeterli olmaktadır. Bu ifadenin geçtiği sözleşmelerde, aksine bir hüküm olmadığı sürece, işçinin fiilen çalışmış olup olmadığına bakılmaksızın gündelik ödenen her bir gün için bu primin ödenmesi gerekir.

Yıpranma primi ödenmesi öngörülen pozisyonlarda çalışan (görev yapan) ve yasa gereği hafta tatilinde çalışmayarak gündeliğe hak kazanan işçilere, sözleşmelerinde hafta tatili günü için yıpranma primi ödenmeyeceğine dair açık hüküm bulunmaması kaydıyla, fiili çalışmaya bağlı olarak gündelik ödenen diğer günlerde olduğu gibi hafta tatili günleri için de yıpranma primi ödenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Şimdi bu hususu yürürlükte bulunan iki toplu iş sözleşmesinden örnek vererek somutlaştırmaya çalışalım:

I-TES-İŞ Sendikası ile KAMU-İŞ Sendikası arasında DSİ ve bağlı işyerleri için bağıtlanan 14. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi’nin Ağır Vasıta ve Yıpranma Primi başlıklı 103’ üncü maddesinin ikinci fıkrası, “2) Bürolarda istihdam edilen işçiler hariç olmak üzere; çeşit ve büyük-küçük ayırımı yapılmaksızın tüm atölyelerde fiilen Formen, Bakım Onarım Formeni, Atölye İmal ve Tamir Kontrolörü, Posta başı, Ustabaşı, Usta, Usta Yardımcısı, Atölye Yağcısı görevlerinde çalışanlar ile Seyyar Tamirhane Usta ve Yardımcılarına ve Kanalet, Beton Boru, Direk Fabrikalarında çalıştırılan İşçilere çıplak yevmiyelerinin % 5` i tutarında yıpranma primi ödenir. Bu ödeme senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günler dışında kalan günler için yapılır.” Şeklindedir.

Bu düzenlemede hafta tatili, yıpranma primi ödenmeyecek günler arasında sayılmadığı için söz konusu işçilere, çalıştırılmadıkları hafta tatili günü için yıpranma primi ödenebilecektir.

II-YOL-İŞ Sendikası ile Uşak İl Özel İdaresi adına TÜHİS arasında imzalanan 3. Dönem Toplu İş Sözleşmesinin Yıpranma Primi başlıklı 96’ıncı maddesi, “Senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günlerde ödenmemek, müktesep hak sayılmamak ve başkaca ödemeyi etkilememek kaydıyla;……………….pozisyonlarında çalışan işçilere, çıplak yevmiyelerinin %20’si, diğer işçilere ise %15’i oranında yıpranma primi ödenir.” şeklindedir.

Bu düzenlemede de yıpranma priminin ödenmesinde fiilen çalışma şartı getirilmemiş ve bu ödemenin yapılmasında hafta tatili günü hariç tutulmamış olduğundan, kapsam dâhilindeki işçilere hafta tatili gündeliklerine ilâveten yıpranma primi ödenebilecektir.
Turgut AŞCI
Sayıştay Uzman Denetçisi
Yanıt


Şu anda Bu Konuyu Okuyan Ziyaretçiler : 1 (0 Site Üyesi ve 1 konuk)
 
Konu Araçları Konu İçinde Arama
Konu İçinde Arama:

Detaylı Arama
Konuyu Değerlendirin
Konuyu Değerlendirin:

 
Forum Listesi

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Yanıt Son Mesaj
Hafta Tatili Alacaği Av2012 Meslektaşların Soruları 1 06-05-2016 11:34
Hafta Tatili Kanunu Yasin Sagır Meslektaşların Soruları 0 11-12-2014 23:41
Yıllık izin ve hafta tatili HAMUŞ Meslektaşların Soruları 4 20-10-2014 20:36
Çalışılmayan Hafta Tatili Günü İçin Yıpranma Primi Ödenebilir Mi? Turgut Aşcı İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Çalışma Grubu 1 06-01-2014 11:48
işçinin hafta sonu ve bayram tatili ücret alacakları burçin solmaz Meslektaşların Soruları 5 01-03-2007 14:22


THS Sunucusu bu sayfayı 0,02973390 saniyede 15 sorgu ile oluşturdu.

Türk Hukuk Sitesi (1997 - 2016) © Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. Kurallar, yararlanma şartları, site sözleşmesi ve çekinceler için buraya tıklayınız. Site içeriği izinsiz başka site ya da medyalarda yayınlanamaz. Türk Hukuk Sitesi, ağır çalışma şartları içinde büyük bir mesleki mücadele veren ve en zor koşullar altında dahi "Adalet" savaşından yılmayan Türk Hukukçuları ile Hukukun üstünlüğü ilkesine inanan tüm Hukukseverlere adanmıştır. Sitemiz ticari kaygılardan uzak, ücretsiz bir sitedir ve her meslekten hukukçular tarafından hazırlanmakta ve yönetilmektedir.