Ana Sayfa
Kavram Arama : THS Google   |   Forum İçi Arama  

Üye İsmi
Şifre

Meslektaşların Soruları Hukukçu meslektaşların hukuki nitelikte sorularını birbirlerine yöneltecekleri mesleki yardımlaşma forumu. SADECE hukuk fakültesi mezunları ile hukuk profesyonellerinin (bilirkişi, icra müdürü vb.) yazışmasına açıktır. [Yeni Soru Sorun]

Kiralayan - Kiracı - Alt Kiracı

Yanıt
Old 16-03-2011, 18:38   #1
heyyou

 
Varsayılan Kiralayan - Kiracı - Alt Kiracı

Sevgili meslektaşlarım saygılar ve selamlar,sorum şu yönde olacak ;

Hasılat kirası ile kiracı bulunulan taşınmaz,alt kiraya veriliyor fakat kiralayanın buna muvafakati yok.Bu halde kiracı ile alt kiracı arasındaki alt hasılat kira sözleşmesi kiralayanı bağlamaz fakat sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereği kiracı ile alt kiracı arasındaki alt kira ilişkisi devam eder mi ? Bu yöndeki örneğin tahliye taleplerini kiracı,alt kiralayan sıfatıyla alt kiracıya yönledirebilir mi ? Bu konudaki davalarda husumet ehliyetine sahip olabilir mi ?

Teşekkürleri sunuyorum...
Old 17-03-2011, 16:36   #2
tiryakim

 
Varsayılan

Husumetinizi hem asıl kiracıya hemde alt kiracı sıfatı ile taşınmazda duruna yönlendirebilirsiniz...
Old 17-03-2011, 17:16   #3
Av.Suat Ergin

 
Varsayılan

Alıntı:
Yazan heyyou
Sevgili meslektaşlarım saygılar ve selamlar,sorum şu yönde olacak ;

Hasılat kirası ile kiracı bulunulan taşınmaz,alt kiraya veriliyor fakat kiralayanın buna muvafakati yok.Bu halde kiracı ile alt kiracı arasındaki alt hasılat kira sözleşmesi kiralayanı bağlamaz fakat sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereği kiracı ile alt kiracı arasındaki alt kira ilişkisi devam eder mi ? Bu yöndeki örneğin tahliye taleplerini kiracı,alt kiralayan sıfatıyla alt kiracıya yönledirebilir mi ? Bu konudaki davalarda husumet ehliyetine sahip olabilir mi ?

Teşekkürleri sunuyorum...

Bilindiği üzere, kira sözleşmesi yapmak için malik olmak gerekmemektedir. Bu nedenle asıl kiracı, "kiralayan" sıfatı ile dava açabilir. İlk kiralayanın haklarını konu dışında kaldığı için yazmayı gerekli bulmuyorum.
Old 17-03-2011, 17:24   #4
v. Aynur

 
Varsayılan

(818 S. K. m. 259) (6570 S. K. m. 8)

Davacı Ege Kültür Vakfı vekili Av. Mevlüt ile davalılar 1- Gürcan, 2-Bahattin aralarındaki itirazın iptali davasına dair (İzmir Yedinci Sulh Hukuk Hakimliği)'nden verilen 22.12.2000 günlü ve 2000/381 - 1527 sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 16.4.2001 günlü ve 2001/3142 - 3407 sayısı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Karar düzeltme isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü.

1- İDDİA, SAVUNMA VE HUKUKSAL SORUN:

Davacı (ilk) kiracı, taşınmazın asıl maliki olan dava dışı (Vakıflar Genel Müdürlüğü) ile yaptıkları kira sözleşmesindeki yetkiye dayanarak dava konusu yeri davalılara (alt kira) sözleşmesi ile kiraya verdiklerini, davalıların kira bedelini ödememeleri üzerine haklarında başlattıkları icra takibine itiraz edilmesi nedeniyle vaki itirazın iptali ile temerrüt nedeniyle mecurdan tahliyelerine ve kira alacağının tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın tahliye istemi yönünden (feragat) ve kira alacağı yönünden ise aktif husumet ehliyeti eksikliğinden ötürü reddine karar verilmiş, yerel mahkemenin kararının dairemizce onanması üzerine (davacı kiracının Vakıflar İdaresi ile olan asıl kira sözleşmesinin 27.4.1998 tarihinde sona ermesi ve bu tarihten itibaren de yeni bir sözleşme yapılmaması) nedeniyle bu kez karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Davacının (ilk), davalının ise (alt) kiracı bulunduğu, davacının kiralayanı konumunda bulunan (dava dışı) Vakıflar İdaresi ile arasındaki kira ilişkisinin ortadan kalktığı ve davalı alt kiracının ne davacıya ve ne de Vakıflar İdaresine herhangi bir ücret ödemediği hususlarında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayın aydınlığa kavuşturabilmesi için öncelikle şu sorunun çözümlenmesi gerekmiştir: İlk kira sözleşmesinin feshi ile alt kira sözleşmesi de kendiliğinden feshedilmiş sayılır mı?

2- KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ NEDENLERİ:

Kira sözleşmesi de, diğer borç doğuran sözleşmeler gibi tarafların karşılıklı olarak sözleşmeyi süresinden önce feshi (ikale); kiracı - kiralayan sıfatlarının aynı kişide birleşmesi; taraflara isnat olunamayan nedenler sonucu kiralananın tamamen ziyaı (BK. mad.117), gibi durumlarda son bulabilir. İradeyi sakatlayan (hata, hile, ikrah) nedenlerden birine yada gabine dayanılarak da - şartları oldukça ve kira sözleşmesi ile bağlı olmama beyanı süresinde yapılmak suretiyle - sözleşmenin başından beri hüküm ifade etmemesi sağlanabilir. Şu var ki, yasa koyucu diğer sözleşmeler için de söz konusu olabilen bu genel son bulma ve fesih nedenlerinden ayrı olarak kira sözleşmesinin bünyesine uygun özel birtakım sona eriş ve fesih nedenleri daha düzenlemiştir.

Kira sözleşmesine özgü bu son bulma, sonuç olarak fesih ve tahliye nedenleri, kiralananın Borçlar Kanunu ile 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanunun kapsamı içinde olup olmayışına göre değişmektedir.

3- ALT KİRA

A) ALT KİRA KAVRAMI:

Kiralayanın, kiralanan şeyin maliki olması gerekmediği için, kiracı da kiraladığı şeyi tekrar kiralayabilir. Böyle bir kira sözleşmesine alt kira denir. Üçüncü kişiler arasındaki sözleşme olarak alt kira sözleşmesi, ilk kiralayana etki yapmaz.

B) ALT KİRANIN GEÇERLİ OLDUĞU DURUM:

Yasa, alt kira ile, kiralayan için zararlı bir değişikliğe neden olunmamasını istemektedir. Öyle ki, ilk kiracı, alt kiracıya, kendisinin sahip olduğundan daha geniş ya da değişik kullanma hakkı tanıyamaz. O halde kiracı, kiralanan şeyi, kendi hakkının devamı süresinden daha uzun zaman için alt kiracıya kiralayamaz. Kiranın sona ermesi ile kiralayan, alt kiracıyı da çıkarabilir.

C) KİRACI VE ALT KİRACI ARASINDAKİ HUKUKSAL İLİŞKİ: Kiracının kiracısının (ikinci kiracının) muhatabı kiralananı kendisine kısmen veya tamamen kiraya veren ilk kiracıdır; çünkü ilk kiracı ikinci kiracının (kiralayan)ıdır; bir kiralayan gibi ona karşı sorumlulukları ve hakları vardır. Bu cümleden olarak, ilk kiracı, alt kiracıya kiralanan şeyi kullanması için teslim etmekle; ikinci kiracı da kira parasını kendi kiralayanına (ilk kiracıya) ödemekle yükümlüdür. Zira alt kira, tamamen kira sözleşmesi hakkındaki hükümlere bağlı bulunmaktadır. Bundan dolayı ilk kiracı, kendi kiralayanına karşı olan talep haklarını alt kiracıya temlik etmekle yetinemez. Aksi takdirde (yani alt kirayı yerine getiremiyorsa) alt kiracıya karşı ifa çıkarlarından dolayı sorumlu tutulur.

D) KİRALAYAN VE KİRACI ARASINDAKİ HUKUKSAL İLİŞKİ:

İlk kiracının, kiralananı (alt kiraya) kısmen veya tamamen kiraya vermiş olması, onun ilk kiralayan ile olan sözleşmesel bağlantısını ortadan kaldırmaz. Kira sözleşmesi tüm hükümlerini yine devam ettirir. İlk kiralayan, karşısında kiracı olarak yine ilk kiracıyı görür; kira parasını ilk kiralayana ödemek borcu yine ilk kiracıya aittir. Kiralanana özen gösterilmesini ve ondan ancak sözleşme dairesinde yararlanılmasını kiralayan yine ilk kiracıdan isteyebilecektir.

Yetkisine dayanarak şeyi tekrar kiraya veren kiracı, SK. mad. 259/2 gereğince kiralayana karşı alt kiracının, şeyi kiracıya izin verilenden daha başka şekilde kullanmamasından sorumludur.

E) KİRALAYAN VE ALT KİRACI ARASINDAKİ HUKUKSAL İLİŞKİ

Kiracının kiracısı (alt kiracı) ile kiralayan arasında sözleşmesel hiçbir bağlantı yoktur. Bu nedenle alt kiracının ilk kiralayana karşı herhangi bir talep hakkına sahip (örneğin kiralanan şeyin teslimini dava edememesine) karşılık, ilk kiralayanın ondanda kiralanana özen göstermesini istemeğe hakkı ve yetkisi bulunmaktadır (BK. md. 259/11, III). Fakat kiralayan bu nedenle kira sözleşmesini sona erdirmek istiyorsa doğal olarak ilk kiracıya husumet yöneltmek zorundadır.

Kiralayan alt kiracıyı, kira parasını ödemeğe zorlayamaz ama ilk kiracının kendisine olan kira borcu nedeniyle onun kiralanan getirdiği eşyası üzerinde (hapis hakkı)nı kullanabilir (BK. mad. 267/11). (Bkz. Becker, H: Borçlar Hukuku, Çeşitli Sözleşme İlişkileri, çev. Suat Dura, Ank. 1993, sh. 287 vd; Feyzioğlu, Feyzi Necmeddin: Borçlar Hukuku, İkinci Kısım, Özel Borç İlişkileri, c.1, İst. 1980, sh. 603; 486 vd).

KİRALAYAN, SONA EREN SÖZLEŞMEYE DAYANARAK, ALT KİRACIDAN KİRALANANIN İADESİNİ İSTEYEBİLİR Mİ?

Bu konu bilimsel öğretide tartışmalıdır. Bir kısım hukukçular, ilk kiralayanla alt kiracı arasında sözleşmesel bir ilişki olmadığı için böyle bir talep hakkı tanımamaktadırlar (Bkz. Oser Schönenberger, Art. 264, Nr. 13; Schmid, Art. 264, Nr. 20. Karş. BK. mad. 259/II'e kıyas yoluyla bu hakkın kabul edilmesine taraftar gözüken von Tuhr, sh. 128).

İade ile yükümlü olan borçlu (ilk kiracı), o şeyi üçüncü bir kişiye (örneğin alt kiracıya) teslim ederse borç ilişkisine esas teşkil eden fikir ve düşüncelere göre, alacaklı (ilk kiralayan) üçüncü kişiye (alt kiracıya) karşı bir alacak hakkını haiz olmayacaktır. Buna karşın Alman Medeni Kanunu paragraf 556 ve 604; kiralayana, borçlu (kiracı) tarafından üçüncü kişinin zilyetliği altına konulan şeyin üçüncü kişiden iadesini talep etmesine müsaade eylemek suretiyle bu ilkelerden ayrılmıştır. Borçlar Kanunumuz ise Alman Medeni Kanununun bu hükümlerini bünyesine almamıştır. Şu var ki uyuşmazlığın doğrudan çözümü ile ilgisi bulunmadığından ötürü, Yargıtay 3. HD.'si bu tartışmalı konuda görüşünü (resmi içtihadını) şu aşamada açıklamaya gerek görmemiştir.

F) BİRİNCİ KİRACININ KİRA SÜRESİ BİTTİKTEN SONRA ONUN KIİRACISININ (alt kiracının) DA KİRA SÜRESİ SONA ERER

Alt kiracının malı kullanma hakkının kapsamı ve süresi asıl kiracının hakkı ile sınırlıdır. Alt kiracı, kiralananı kiracıdan daha uzun bir süre için kullanamaz (Oser / Schönenberger, Art. 264, Nr., 6; BGE 39 II 704). Zira alt kiracının kiralananı kullanma olgusu bağımsız bir hakka değil ve fakat münhasıran kiracının hakkına bağlı bir yetkiye dayanmaktadır (HeIWig Konrad: Wesen und subjektive Begrenzung der Rechts Kraft, Leipzig 1901, sh. 28; Kuttner, Georg: Diğe Privatrechtlichen Neben Wirkungen der Zvilurteile, Müncehen 1908, sh. 110) von Tuhr'un da işaret ettiği gibi, ikinci kiracı birinci kiracının kira sözleşmesinden doğan haklarını onun adına kullanan bir kimse durumundadır (Feyzioğlu, sh. 487). Bundan ayrı olarak alt kira sözleşmesi, (ilk kira sözleşmesi) ayakta kaldığı sürece geçerlidir ve ilk kira sözleşmesinin feshi ile alt kira sözleşmesi de kendiliğinden fesh olunmuş sayılır. Zira, alt kiracının kiralayana karşı ileri sürebileceği herhangi bir talep hakkı bulunmamaktadır (Beetschen, Rudolf: Der Grundsatz "Kauf bricht Miete" im scheweize - richen Recht, Brugg 1925,sh. 27, dn - 16,60). Dahası var: Bilimsel öğretide savunulan bir görüşe göre; asıl kiracı ile kiralayanın gerek hukuksal tasarruflar yoluyla gerek dava yolu ile olsun alt kiracının hukuki durumunu kötüleştirebileceklerini ve alt kiracının bu durumu kabulle yükümlü olduğu ileri sürülmektedir (Bettermann, Karl August: Über die Bindung der Verwaltung an zivilge.. richtliche Urteile, in: Festschift Für Baur, Tübingen 1981, sh. 284; Blomeyer, Arwed; Rechtskrafterstreckung infolge zivilrechtlicher Abhangigkeit, ZZP 75, sh. 26)

Şu hususun da açıklanmasında yarar vardır: 6570 sayılı yasaya tabi taşınmazlarda da asıl kiracının kira süresi bittikten sonra, onun kiracısının ikinci kiracılık sıfatı zeval bulur (Bkz. Mustafa Elöve, IBO.C.XLlII, sayı: 7-8, yıl: 1969, sh. 502; 6.HO. 10.2.1999; 4943/576). Çünkü kiracının kendi kiracısını mecurdan yararlandırmak hakkı sözleşmede belirtilen sürenin bitmesi ile sona ermiş bulunmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin özel şartlarının 11. maddesine göre: <işbu akit E...'ın (davacının) Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile yapılan akde bağlı olup, onunla geçerliliğini korur ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile yapılan akit aşılamaz. İş bu kontrat 31.12.1998 tarihinde sona erecektir> 12. maddesine göre de: <Ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğüne izafeten İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile kiralayan Ege K….Kültür Vakfı arasında akdedilen 1.1.1996 tarihli kira kontratının özel şartlar başlıklı 13. maddesi gereğince, iş bu akit tarafların rızası ile en geç 1.1.1999 tarihine kadar uzayacak olup, akit yenilenmeyecektir ve mecurun kira akdi bu tarihten itibaren İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne devredilecek olmakla, 1.1.1999 tarih itibarı ile muhatap İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü olacaktır.> Tüm bu özel hükümlerden, kiracı ile alt kiracının kiralayana karşı kiralananı kararlaştırılan tarihte tahliyeye ilişkin olarak müteselsil borç altına girdiklerini çıkarmak mümkündür (Karş. Berg, J: Anmerkung zum Urteil vom. 10.9.1952, NJW 1953, sh. 30; Calavos Constantin: Urteilswirkungen zu Lasten Dritter, Bielefeld 1978, sh. 92-93; Reichel,Hans: Die Schuldmitübemahme, München 1909, sh. 112113). Nitekim SK. mad. 259/II hükmüne bakıldığında, kiracı ve alt kiracının, kiralanan şeyi sözleşmeye uygun olarak kullanma hususunda kiralayana karşı müteselsilen sorumlu tutuldukları görülmektedir.

IV. Sonuç : Alt kiracının taşınmazı kullanma hakkının kapsam ve süresinin asıl kiracının hakkı ile sınırlı bulunmasına ve bunun doğal sonucu olarak ilk kira sözleşmesinin feshi ile alt kira sözleşmesinin de kendiliğinden feshedilmiş sayılacağına göre davacının davaya konu ettiği sübjektif hak olan (kira ilişiği) ile bir ilgisinin kalmadığını kabul etmek ve davayı taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddetmek gerekecektir.

Temyiz ilamında bildirilen gerektirici sebepler karşısında ve özellikle yukarıda sıralanan gerekçelere göre Usulün 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin (REDDİNE) ve Usulün 442. maddesi hükmünce 54.525.000 lira para cezası ile 3.510.000 lira karar düzeltme harcının düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine 02.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤) Yargıtay 3. HD. , 2002/4011 Esas , 2002/4827 Karar, 02.05.2002 tarih
Old 17-03-2011, 18:06   #5
heyyou

 
Varsayılan

Cevaplarınızdan asıl kiracı olarak,alt kiralayan sıfatıyla, alt kiracıyı dava edebileceğimiz sonucunu çıkartıyorum.
Sayın v.Aynur eklediğiniz kararda ilk kira süresinin bittiğinden bahisle alt kira sözleşmesinin de kendiliğinden sona erdiğini anlıyorum ben.Benim durumumda ilk kira sözleşmesi devam ediyor fakat alt kira sözleşmesi sona eriyor.
Teşekkür ederim cevaplarınız için.
Old 17-03-2011, 18:10   #6
Av.Suat Ergin

 
Varsayılan

Alıntı:
Yazan heyyou
Cevaplarınızdan asıl kiracı olarak,alt kiralayan sıfatıyla, alt kiracıyı dava edebileceğimiz sonucunu çıkartıyorum.
.


Alıntı:
Yazan Ben
Bu nedenle asıl kiracı, "kiralayan" sıfatı ile dava açabilir

Alıntı:
Yazan Yargıtay
çünkü ilk kiracı ikinci kiracının (kiralayan)ıdır
Old 17-03-2011, 18:18   #7
heyyou

 
Varsayılan

Sayın Suat Bey'e özellikle teşekkürlerimi sunuyorum
Old Bugün  
Site Mübaşiri

 
 
Web www.turkhukuksitesi.com
 
 
Yanıt


Şu anda Bu Konuyu Okuyan Ziyaretçiler : 1 (0 Site Üyesi ve 1 konuk)
 
Konu Araçları Konu İçinde Arama
Konu İçinde Arama:

Detaylı Arama
Konuyu Değerlendirin
Konuyu Değerlendirin:

 
Forum Listesi

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Yanıt Son Mesaj
Kiralayan- Alt Kiracı İlişkisi Şimal Yıldızı Meslektaşların Soruları 5 02-01-2014 09:46
alt kiracı Nuriye Değer Meslektaşların Soruları 2 20-12-2010 10:57
Yeni malik,yeni kiracı,eski kiracı ve eski kiracının müdahalenin meni davası yeditepelişehir Meslektaşların Soruları 0 08-10-2009 21:21
Kiralayan ve Kiracı aleyhine açılmış olan müdahalenin men'i davası casper Meslektaşların Soruları 5 21-11-2007 21:15


THS Sunucusu bu sayfayı 0,09935403 saniyede 13 sorgu ile oluşturdu.

Türk Hukuk Sitesi (1997 - 2013) © Sitenin Tüm Hakları Saklıdır. Kurallar, yararlanma şartları, site sözleşmesi ve çekinceler için buraya tıklayınız. Site içeriği izinsiz başka site ya da medyalarda yayınlanamaz. Türk Hukuk Sitesi, ağır çalışma şartları içinde büyük bir mesleki mücadele veren ve en zor koşullar altında dahi "Adalet" savaşından yılmayan Türk Hukukçuları ile Hukukun üstünlüğü ilkesine inanan tüm Hukukseverlere adanmıştır. Sitemiz ticari kaygılardan uzak, ücretsiz bir sitedir ve her meslekten hukukçular tarafından hazırlanmakta ve yönetilmektedir.